НҮБ-ын Ази, Номхон далайн нийгэм, эдийн засгийн зөвлөлөөс гаргасан сүүлийн үеийн тайланд Монгол Улсын мөсөн голууд түүхэнд байгаагүй хурдацтайгаар хайлж байгааг түгшүүртэйгээр мэдээллээ. Манай улсын агаарын дундаж температур аж үйлдвэржилтийн өмнөх үетэй харьцуулахад 2.3 хэмээр нэмэгдсэн нь дэлхийн дундаж дулаарлаас хамаагүй өндөр үзүүлэлт юм. Хэрэв энэ хэвээр үргэлжилбэл энэ зууны төгсгөл гэхэд улсын баруун болон хойд бүс нутагт дулаарал 8 хэмд хүрэх эрсдэлтэй байна.
Монгол Улсын цэнгэг усны нөөцийн 70 хувийг бүрдүүлдэг мөсөн голуудын өнөөгийн нөхцөл байдлыг тоон үзүүлэлтээр харуулбал:
- Мөсөн голын хорогдол: 1940 оноос хойш нийт мөсөн голын 28 хувь, харин 1990-2016 оны хооронд 35 хувь нь хайлж алга болсон байна.
- Үлдэгдэл нөөц: Одоогийн байдлаар 334 хавтгай дөрвөлжин км талбай бүхий 627 мөсөн гол үлдээд байгаа аж.
- Усны хомсдол: 1980-аад оноос хойш 683 гол горхи, 63 нуур бүрмөсөн ширгэж, гүний усны түвшин жилд дунджаар 3 мм-ээр доошилж байна.
НҮБ-ын тайланд дурдсанаар мөсөн гол ширгэх үйл явц нь зөвхөн экологийн асуудал бус, үндэсний аюулгүй байдал болон эдийн засгийн тогтвортой байдалд шууд заналхийлж буй хэрэг юм. Тиймээс ойрын хугацаанд хөдөө аж ахуйд усны хэмнэлттэй дэвшилтэт технологи нэвтрүүлэх, сэргээгдэх эрчим хүчний хэрэглээг нэмэгдүүлэх замаар нүүрстөрөгчийн ялгарлыг бууруулах шаардлагатай байна. Мөн улс орны хэмжээнд усны нөөцийн нэгдсэн дата баазтай болж, бодлогоор хамгаалах нь ирээдүй хойч үедээ ундны усны нөөц үлдээх цорын ганц зам болоод байна.
