Яс, шүд, булчинд чухал эрдэс
50 наснаас хойш хүний биеийн ясны нягт аажмаар буурч, кальци шингээх чадвар өмнөхөөсөө сулрах хандлагатай болдог. Тиймээс эмч нар энэ наснаас эхлэн өдөр тутмын хооллолтод кальциар баялаг бүтээгдэхүүн тогтмол оруулахыг зөвлөдөг.
Кальци нь яс, шүдийг бат бөх байлгахаас гадна булчин, зүрхний хэвийн үйл ажиллагаанд чухал нөлөөтэй. Олон хүн кальцийн гол эх үүсвэрийг зөвхөн сүү гэж боддог ч үнэндээ зарим хүнсэнд түүнээс дутахгүй, бүр илүү хэмжээтэй агуулагддаг байна.
Кальциар баялаг таван хүнс:
- Хатуу бяслаг — 100 граммд 700-1000 мг-аас дээш кальци агуулагдаж болно. Уураг, фосфор, В12 витаминаар баялаг ч давс, өөх тос ихтэй тул өдөрт 30-50 граммаар хэрэглэх нь зохистой.
- Гүнжидийн үр — кальцийн өндөр агууламжтайгаас гадна магни, цайр, төмөр, ургамлын гаралтай ашигтай тос агуулдаг. Каша, салат, тараг, ногоон хоолонд нэмж хэрэглэж болно.
- Ястай сардин — зөөлөн ястай нь хамт иддэг консервлосон сардин нь кальци, омега-3, витамин D, чанартай уургийн сайн эх үүсвэр юм.
- Бүйлс — кальциас гадна магни, кали, Е витамин болон ашигтай ханаагүй тос агуулдаг. Өдөрт 20-30 грамм хэрэглэхийг тохиромжтой хэмжээ гэж үздэг.
- Цагаан шош — кальци, ургамлын уураг, эслэг болон бичил элементээр баялаг. Шөл, салат, хачир, ногооны рагу зэрэгт ашиглаж болно.
Кальцийг зөв шингээх нь мөн чухал
Кальци ихтэй хүнс хэрэглэхээс гадна бие махбодь түүнийг хэр сайн шингээж байгаад анхаарах хэрэгтэй. Үүнд витамин D онцгой үүрэгтэй. Нарны гэрэл, тослог загас, өндөг болон баяжуулсан бүтээгдэхүүнээр дамжуулан витамин D авах нь кальцийг ясны эдэд очиход тусалдаг.
Мөн тогтмол хөдөлгөөн ясны бат бөх байдлыг хадгалахад чухал. Алхах, сэлэх, хөнгөн дасгал хийх нь остеопорозын эрсдэлийг бууруулахад дэмжлэг болдог.
Харин давс хэтрүүлэн хэрэглэх нь кальци биеэс гадагшлахад нөлөөлж болзошгүй тул хоолны давсны хэмжээг хянах хэрэгтэй. Амтат хийжүүлсэн ундааг ч мөн хэт ойр давтамжтай хэрэглэхээс зайлсхийхийг зөвлөдөг.
Нас ахих тусам яс сийрэгжих, хугарах эрсдэл нэмэгддэг. Ялангуяа цэвэршилтийн дараах эмэгтэйчүүдэд эстроген дааврын түвшин буурснаар ясны нягт илүү хурдан багасах магадлалтай. Тиймээс кальциар баялаг хүнс, тэнцвэртэй хооллолт, витамин D болон идэвхтэй амьдралын хэв маяг нь 50 наснаас хойш эрүүл мэндээ хамгаалах чухал суурь болдог.
