НАТО-гийн Ерөнхий нарийн бичгийн дарга Марк Рутте даваа гарагт буюу 2026 оны нэгдүгээр сарын 26-ны өдөр Европын парламентын өмнө үг хэлэхдээ Европын аюулгүй байдлын эмзэг цэгийг хөндлөө. Тэрбээр Европын орнуудыг АНУ-ын цэргийн дэмжлэгээс хэт хамааралтай болохыг сануулж, Ерөнхийлөгч Доналд Трампын НАТО-д оруулсан хувь нэмрийг тууштай хамгаалсан юм.
Трамп ба батлан хамгаалах төсвийн “сэргэлт”
Европын хууль тогтоогчид Доналд Трампыг холбоотнууддаа “дээрэлхүү” ханддаг гэж шүүмжилдэг ч Марк Рутте эсрэг байр суурьтай байна. Тэрбээр Европын орнууд батлан хамгаалахын зардлаа нэмэгдүүлсэн нь Трампын шахалт байсныг хүлээн зөвшөөрөв.
- Төсвийн өсөлт: Трампгүйгээр Испани, Итали, Бельги, Канад зэрэг улсууд төсвөө ДНБ-ий 2 хувьд хүргэж нэмэгдүүлэхгүй байсан.
- Шинэ зорилт: Одоо НАТО-гийн орнууд батлан хамгаалалтдаа ДНБ-ий 5 хувийг зарцуулах амбицтай зорилт тавиад байгаа нь Трампын бий болгосон “сэрүүлэг”-ийн үр дүн юм.
- Бие даасан байдлын хуурмаг тал: АНУ-ын тусламжгүйгээр Европ өөрийгөө хамгаалж чадна гэж бодож байгаа бол энэ нь ердөө “мөрөөдөл” юм.
- Цөмийн зардал: Хэрэв Европ дангаараа аюулгүй байдлаа хангах болбол ДНБ-ийхээ 10 хувийг зөвхөн цөмийн зэвсэг бүтээх хөтөлбөрт зарцуулах шаардлагатай болно.
Бодит байдлын дүгнэлт
Руттегийн хэлсэн үг Европын холбоотнуудын дунд томоохон маргаан дагуулж байна. Тэрбээр Европыг АНУ-аас салах бус, харин АНУ-ын дэмжлэгийг хадгалахын тулд өөрсдийн хариуцлагаа (төсвөө) нэмэгдүүлэх замаар түншлэлээ бэхжүүлэх ёстой гэх тактикийг баримталж байна. Европын орнууд батлан хамгаалах зардлаа 2 хувиас 5 хувь болгон нэмэгдүүлэх тухай яриа нь Украины дайн болон дэлхийн геополитикийн хурцадмал байдалтай шууд холбоотой юм.
“АНУ-ын тусламжгүйгээр Европ өөрсдийгөө хамгаалж чадна гэж бодож байвал мөрөөдөж байна. Хамгаалж чадахгүй.” — Марк Рутте
