Арилжааны банкууд тэтгэврийн зээлийн хугацааг 36 сар хүртэл сунгах шийдвэрийг хэрэгжүүлж эхэлснээр зээл олгох шалгуур үзүүлэлтүүддээ тодорхой өөрчлөлт оруулжээ. Тухайлбал, 12 сараас дээш хугацаагаар зээл авах хүсэлтэй иргэдэд батлан даагч буюу хамтран зээлдэгч заавал байх ёстой гэсэн нөхцөлийг зарим банкууд тавьж эхэлсэн байна.
Урьд өмнө нь тэтгэврийн зээлийг хамгийн эрсдэл багатай бүтээгдэхүүнд тооцдог байсан ч зээлийн эргэн төлөгдөх хугацаа уртассан нь санхүүгийн байгууллагуудыг эрсдэлээ дахин тооцоолоход хүргэжээ. Хүн амын дунд хамгийн өргөн үйлчилгээтэй Хаан банк болон Төрийн банк зээлийн гэрээгээ сунгах эсвэл нэг жилээс илүү хугацаатай зээл авах тохиолдолд ийнхүү хамтран зээлдэгч шаардах болсон байна. Төв банкны зүгээс банкуудын дотоод журмыг хүлээн зөвшөөрсөн бөгөөд зээлийн харилцаанд орох эсэх нь иргэдийн өөрсдийн шийдвэр болохыг сануулж байгаа юм.
Тэтгэврийн зээлийн өөрчлөлттэй холбоотой онцлох мэдээллүүд:
- Хугацааны сунгалт: Тэтгэврийн зээлийг хамгийн ихдээ 36 сарын хугацаатай авах боломж бүрдсэн.
- Хамтран зээлдэгч: 12 сараас дээш хугацаатай зээл авахад батлан даагч шаардлагатай болсон.
- Банкуудын байр суурь: Эрсдэл нэмэгдсэн тул шалгуурыг чангатгах нь зүйн хэрэг гэж үзэж байна.
- Эдийн засагчдын дүгнэлт: Тэтгэврийн цогц шинэчлэл хийхгүйгээр зөвхөн зээлийн нөхцөлийг өөрчлөх нь эргээд дарамт үүсгэх магадлалтай.
Монголбанкны Мөнгөний бодлогын хорооны хараат бус гишүүн Б.Мөнхзаяа энэхүү нөхцөл байдлыг дараах байдлаар тайлбарлаж байна:
“Тэтгэврийн зээлийн хязгаарлалтууд цуцлагдаж, хугацаа уртассан нь банкуудын эрсдэлийг нэмэгдүүлж байна. Үүнтэй холбоотойгоор эрсдэлийн шаардлагаа өндөр тогтоох нь зүйн хэрэг. Одоогийн 18 хувийн хүү нь өндөрт тооцогдоно. Тэтгэврийн зээл нь нийгмийн халамж шиг хавтгайрсан , хямд өртөгтэй байж болохгүй”
Тэтгэврийн зээлийн хүүгийн түвшин 18 хувь байгаа нь олон улсын жишиг болон дотоодын инфляцтай харьцуулахад өндөр үзүүлэлт болохыг мэргэжилтнүүд сануулсаар байгаа юм. Зээлийг халамжийн хэлбэрээр бус, санхүүгийн сахилга баттай бүтээгдэхүүн болгон хөгжүүлэх нь урт хугацаандаа эдийн засагт эерэг нөлөөтэйг салбарынхан онцолж байна.
