Архангай аймгийн Цахир сумын нутагт байрлах “Цахирын хоёр шүтээн”-ийг зорин очих мөргөлчид, жуулчдын цуваа сүүлийн жилүүдэд эрс нэмэгдсэн билээ. Үүнтэй холбогдуулан тус сумын Засаг дарга О.Лхагвабаясгалан 2026 оны зургаадугаар сарын 9-ний өдөр тусгай захирамж гаргаж, Содномдаржаа уул руу авто машинаар өгсөхийг бүрмөсөн хориглох шийдвэр гаргалаа. Одооноос эхлэн тус шүтээнд мөргөхөөр ирж буй иргэд уулын бэлээс эхлэн явган алхах журам үйлчилж эхэлж байна.
Экосистемийн доройтол ба шийдвэр гаргах болсон шалтгаан
Содномдаржаа ууланд шашны томоохон зүтгэлтэн, тойн эрдэнэ Ц.Чүлтэмжамц болон цорж, аграмба Р.Санжаажав нарын занданшуулсан ховор шарил, шүтээн байрладаг юм. Гэвч шүтээнийг зорих иргэд олшрохын хэрээр уулын хэвгийгээр олон салаа зам дур мэдэн гаргаж, байгаль орчинд ноцтой хохирол учруулах болжээ. Тус захирамжийг гаргахад байгаль орчны дараах сөрөг өөрчлөлтүүд голлон нөлөөлсөн байна:
- Олон салаа зам үүссэний улмаас машины дугуйнд уулын хөрс эвдэрч, ховор ургамал сүйдсэн.
- Тээврийн хэрэгслийн дуу чимээ, хөдөлгөөнөөс дайжиж тухайн бүс нутгийн зэрлэг амьтад дайжсан.
- Уулын бүсийн экосистемийн байбиц тэнцвэр алдагдах бодит эрсдэл үүссэн.
Мөн энэхүү шийдвэрийн хүрээнд тухайн бүс нутагт дур мэдэн хууль бусаар хүн тээвэрлэж, ашиг олж байсан тээврийн хэрэгслүүдийн үйл ажиллагааг бүрмөсөн таслан зогсоохоор болжээ. Иргэд, мөргөлчид байгаль эхээ хайрлан хамгаалж, ариун шүтээндээ сүсэглэхдээ уулын бэлээс эхлэн явган алхаж, ёс жаягаа дагахыг орон нутгийн удирдлагуудаас уриалж байна.
