2025 оны эцсийн мал тооллогоор Монгол Улс 58.1 сая толгой малтай гарсан бөгөөд мал, махаар дутагдахгүй хэмжээнд байгаа билээ. Гэвч өвлөөс эхлэн өссөн махны үнэ зуны улиралд нийлүүлэлт нэмэгдэн буурна гэсэн албаны хүмүүсийн хүлээлт биелсэнгүй. “Хүчит шонхор” зах дээр махны үнэ түүхэн дээд хэмжээндээ хэвээр байгаа нь иргэдийн худалдан авах чадварт асар том дарамт болж байна.
“Хүчит шонхор” зах дээрх махны одоогийн үнэ
Өнөөдрийн байдлаар тус захад мах дараах үнээр худалдаалагдаж байна:
- Үхрийн мах: Ястай нь ₮34,500, цул мах нь ₮33,000 (Гуяны мах ₮35,000);
- Хонины мах: Ястай нь ₮26,000, цул мах нь ₮28,000 – ₮28,500;
- Ямааны мах: Цул мах нь ₮28,000 хүрээд байна.
Өнгөрсөн жилийн мөн үед ямааны цул мах ₮9,500 – ₮10,000 орчим үнэтэй байсан бол энэ жил 3 дахин шахуу нэмэгдсэн нь иргэдийг мах худалдан авч чадахгүйд хүргээд байна.
Үнэ буурахгүй байгаа гол шалтгаан: Экспорт ба нийлүүлэлтийн хомсдол
Махны худалдаа эрхлэгчдийн тайлбарлаж буйгаар орон нутгаас нийслэл рүү орж ирэх махны нийлүүлэлт эрс багассан нь үнэ буурахгүй байх гол шалтгаан болжээ. Эмээлт орчимд үйл ажиллагаа явуулдаг гадаадын компаниуд малыг амьдаар нь болон махалж урд хөрш рүү их хэмжээгээр гаргаж байгаа нь дотоодын зах зээлд хомсдол үүсгэж байна. Худалдаачдын хэлснээр хөдөөгөөс ирж буй 100 малын 90 нь экспортлогдож, үлдсэн 10 хувь нь л дотоодын захад ирж байгаа нь үнийн хөөрөгдөл үүсгэж байгаа аж.
Иргэдийн байр суурь ба амьжиргааны дарамт
Махны үнийн өсөлт болон шатахууны үнийн нэмэгдэл иргэдийн амьжиргаанд хүндээр тусаж байгааг тэд онцолж байна.
- Иргэд мах биш дайвар бүтээгдэхүүн авч байна: Махны үнэ дийлдэхгүй байгаа тул зарим иргэд үхрийн зүрх, гүзээ зэрэг дайвар бүтээгдэхүүнийг кг-ийг нь ₮16,000-өөр авч хоол хүнсэндээ хэрэглэж байна.
- Цалингийн тэн хагас маханд зарцуулагдаж байна: Хоёр кг мах авахад 56 мянган төгрөг болж байгаа бөгөөд энэ нь иргэдийн нэг өдрийн бүтэн цалинтай тэнцэж байгаа юм.
- Худалдан авалт эрс буурсан: Иргэд махаа авч чадахгүй байгаа тул захаар үйлчлүүлэгчдийн дийлэнхийг цайны газар, рестораны ажилтнууд эзэлж байна.
