Хүний эрхийн Үндэсний Комиссоос (ХЭҮК) өнөөдөр буюу 2026 оны 6 дугаар сарын 25-ны өдөр Монгол Улс дахь эрэгтэйчүүдийн сэтгэцийн эрүүл мэндийн өнөөгийн нөхцөл байдлын талаар тусгайлсан мэдээлэл хийлээ. Хэвлэлийн хурлын үеэр манай улсын эрэгтэй хүн амын дунд тулгамдаж буй эрүүл мэнд, амьдралын чанартай холбоотой ноцтой тоо баримтуудыг дэлгэж, төр засаг болон олон нийтийн анхаарлыг хандуулахыг зорив.
Албаны эх сурвалжийн мэдээлснээр эрчүүдийн амь нас, эрүүл мэндэд дараах үндсэн хүчин зүйлс хамгийн их сөрөг нөлөө үзүүлж байна:
- Дундаж наслалтын зөрүү: Монголд эрэгтэйчүүдийн дундаж наслалт эмэгтэйчүүдийнхээс даруй 9.2 жилээр дутуу байна.
- Эмнэлгийн тусламж үйлчилгээ: Эрчүүдийн 59 хувь нь зөвхөн бие нь өвдсөн тохиолдолд л эмнэлэгт ханддаг зуршилтай.
- Амиа хорлолтын статистик: Сэтгэцийн эрүүл мэндийн хямралаас үүдэлтэй амиа хорлолтын түвшин эмэгтэйчүүдийнхээс 5 дахин их байна.
Эрүүл мэндийн урьдчилан сэргийлэлт ба Дэлхийн банкны тандалт
Нас баралтын гол шалтгаанд янз бүрийн өвчлөлөөс гадна гэнэтийн осол гэмтэл, амиа хорлолт жин дарж байгааг ХЭҮК-оос анхаарууллаа. Ялангуяа хөдөлмөрийн насны буюу 30-59 насны эрэгтэйчүүдийн дунд эрүүл мэнддээ анхаарах, эмчид хандах хандлага туйлын хангалтгүй байгаа нь комиссын хийсэн судалгаагаар нэгэнт тогтоогдоод байна. Энэ нь эрчүүдийг өвчнөө хүндрүүлэх эрсдэлд хүргэдэг бөгөөд эрүүл мэндийн салбарын урьдчилан сэргийлэх тогтолцоог шинэчлэх шаардлагатайг харуулж байна.
Сэтгэцийн тулгамдсан асуудлууд ба Х.Мөнхзул гишүүний байр суурь
Манай улсын хүн ам зүйн салбарт тулгамдаж буй хамгийн том сорилтуудын нэг нь эрчүүдийн сэтгэл зүйн хамгаалалтгүй байдал болоод байна. Үүссэн нөхцөл байдал болон тоон үзүүлэлтүүдийг нэгтгэн ХЭҮК-ын гишүүн Х.Мөнхзул хэлэхдээ “Монгол Улсад эрчүүдийн дундаж наслалт эмэгтэйчүүдийнхээс 9.2 жилээр бага байна. Нас баралтын дийлэнх шалтгаануудыг өвчлөл, осол гэмтэл болон амиа хорлолт эзэлж байна. Монголын эрчүүдийг хамруулсан Дэлхийн банкны судалгаагаар эрчүүдийн 59 хувь нь өвдсөн үедээ л эмнэлэгт ханддаг. Хөдөлмөрийн насны буюу 30-59 насны эрчүүдийн дунд эмнэлэгт хандах хандлага бага байгаа нь ХЭҮК-ын судалгаагаар тогтоогдсон. Мөн хамгийн тулгамдаад буй асуудал бол сэтгэцийн эрүүл мэнд байна. Үүнээс шалтгаалан манай улсын эрчүүдийн амиа хорлолт өндөр хэвээр байна. Эрчүүдийн амиа хорлолтын түвшин эмэгтэйчүүдийнхээс тав дахин их байна” хэмээн албан ёсоор мэдэгдлээ.
