Хангайн бүсийн байгалийн унаган төрхийг хадгалах, доройтсон экосистемийг нөхөн сэргээх замаар орон нутгийн иргэдийн амьжиргааг дэмжих зорилготой “Хангай бүсийн уулын ландшафтыг нөхөн сэргээж, хамгаалах” төсөл 2026 оноос эрчимтэй хэрэгжиж эхэллээ. Даян Дэлхийн Байгаль Орчны Сангийн (GEF) санхүүжилтээр НҮБ-ын Хүнс, Хөдөө Аж Ахуйн Байгууллага (FAO) болон Байгаль орчин, уур амьсгалын өөрчлөлтийн яам хамтран хэрэгжүүлж буй энэхүү төсөл нь 2030 он хүртэл үргэлжлэх юм.
Төсөл хэрэгжих бүс нутаг
Тус төсөл нь төв болон хангайн бүсийн экологийн чухал ач холбогдолтой дараах аймгуудын найман сумыг хамарч байна. Үүнд:
- Архангай аймаг: Булган, Чулуут, Ихтамир, Тариат зэрэг сумд;
- Өвөрхангай аймаг: Бат-Өлзий, Уянга сумд;
- Баянхонгор аймаг: Галуут, Эрдэнэцогт сумд тус тус багтаж байна.
Төслийн үндсэн зорилтууд ба хүлээгдэж буй үр дүн
2030 он хүртэлх хугацаанд экосистемийг хамгаалах болон нутгийн иргэдийг чадавхжуулах чиглэлээр дараах томоохон ажлуудыг гүйцэтгэхээр төлөвлөөд байна.
- Бэлчээрийн менежмент: Нийт 20,000 га бэлчээрийн талбайг нөхөн сэргээж, малчдын бүлгүүдэд түшиглэсэн байгалийн нөөцийн тогтвортой менежментийг нэвтрүүлнэ.
- Ойн хамгаалал: 3,800 га талбай бүхий ойг хамгаалж, нөхөн сэргээлт хийх замаар ойн засаглалыг бэхжүүлнэ.
- Газар зохион байгуулалт: Аймаг, сумдын газар зохион байгуулалтын нэгдсэн төлөвлөлтийг сайжруулж, уур амьсгалын өөрчлөлтөд тэсвэртэй байдлыг хангах.
- Санхүүгийн тогтвортой байдал: Байгаль хамгаалал болон орон нутгийн хөгжлийг дэмжих чиглэлээр тогтвортой санхүүжилт, хөрөнгө оруулалтын механизмыг бүрдүүлэх.
- Иргэдийн амьжиргаа: Төслийн үр дүнд 10,000 гаруй иргэний амьдралын чанар дээшилж, байгалийн нөөцийг зохистой ашиглах замаар орлогын эх үүсвэрээ нэмэгдүүлэх боломж бүрдэнэ.
Хамтын ажиллагаа ба хэрэгжилт
Төслийн үндсэн гүйцэтгэгчээр Зэрлэг амьтан хамгаалах нийгэмлэг (WCS Mongolia) ажиллаж байгаа бөгөөд орон нутгийн засаг захиргаа, малчдын холбоо болон хувийн хэвшлийнхэнтэй нягт хамтран ажиллаж байна. Энэхүү санаачилга нь Монгол Улсын “Алсын хараа-2050” урт хугацааны хөгжлийн бодлого болон Тогтвортой хөгжлийн зорилтуудтай (SDGs) бүрэн нийцэж байгаа юм.
