Тираннозавр рексийн биеийн температур хүнийхтэй ойролцоо байсныг эрдэмтэд чулуужсан шүдний пааланд хийсэн шинэ төрлийн шинжилгээгээр тогтоожээ. Судалгааны дүнгээр энэ махчин үлэг гүрвэлийн бие дунджаар 36.3 хэмийн халуунтай байсан бөгөөд уг үр дүнг “Science Advances” сэтгүүлд нийтэлсэн байна.
Энэ нь тираннозавруудын дулаан зохицуулалтын талаар өмнө нь дэвшүүлж байсан таамгийг илүү нарийвчлалтай тоон үзүүлэлтээр баталгаажуулсан судалгаа болжээ. Өмнөх олон баримт тэднийг халуун цустай байсныг илтгэдэг байсан ч биеийн температурыг нь шууд ойролцоолох боломж хязгаарлагдмал байв.
Шүдний паалан шинэ мэдээлэл өгчээ
Судалгааг Лос-Анжелес дахь Калифорнийн их сургуулийн дэд профессор Роберт Иглээр ахлуулсан эрдэмтдийн баг хийсэн байна. Тэд Цэрдийн галавын сүүл үед өнөөгийн Хойд Америкийн нутагт амьдарч байсан тираннозаврын шүдний пааланд агуулагдах хүнд изотопуудын харьцааг шинжилжээ.
Эрдэмтэд өмнө нь яс болон шүдний химийн найрлагаар биеийн халууныг сэргээн тооцоолохыг оролдож байсан ч нэг асуудалтай тулгардаг байв. Тухайн амьтны биед агуулагдаж байсан усны хэмжээ тодорхойгүй учраас зарим изотопын үзүүлэлтээр температурыг нарийн тооцох боломжгүй байсан байна.
Хүчилтөрөгч-18, нүүрстөрөгч-13-ыг ашиглав
Шинэ судалгаанд хүчилтөрөгч-18 болон нүүрстөрөгч-13 изотопуудын хоорондын хамаарлыг ашигласан нь гол ялгаа болжээ. Судлаачдын тогтоосноор эдгээр изотопын харьцаа нь амьтны бие дэх усны хэмжээнээс үл хамааран тухайн үед үүссэн температурын мэдээллийг хадгалж чаддаг аж.
Энэ аргаар Монтана мужаас олдсон T. rex-ийн гурван шүдийг шинжилж, мөн ижил цаг үед амьдарч байсан мезозойн матрын таван шүдтэй харьцуулсан байна. Хоёр төрлийн амьтны үлдэгдлийг зэрэг судалснаар орчны температур болон бодит биеийн халууны ялгааг илүү тодорхой харьцуулах боломж бүрджээ.
Орчноосоо бараг 10 хэмээр дулаан байжээ
Тооцооллоор тираннозаврын биеийн дундаж температур 36.3 хэм орчим байсан байна. Харин тухайн үеийн орчны температур 26-27 хэмийн хооронд хэлбэлзэж байсан гэж үзсэн тул T. rex орчноосоо мэдэгдэхүйц дулаан биетэй байжээ.
Харьцуулсан мезозойн матруудын биеийн температур дунджаар 30 хэм орчим гарсан байна. Ийм зөрүү нь тираннозаврууд дулаанаа дотоодоосоо тогтвортой барих чадвартай, өөрөөр хэлбэл өндөр бодисын солилцоотой амьтан байсан гэсэн тайлбарыг дэмжиж байна.
Янз бүрийн уур амьсгалд дасан зохицох боломжтой байв
Биеийн халуунаа тогтвортой өндөр түвшинд хадгалдаг байсан нь тираннозаврын төрөл садны амьтдад цаг уурын өргөн хүрээнд амьдрах давуу тал өгсөн байж болзошгүй гэж судлаачид үзжээ. Харьцангуй сэрүүн бүсээс дулаан бүс хүртэл амьдрах чадвар нь тираннозавридын бүлэг Хойд Америк болон Евразид өргөн тархсан шалтгааны нэг байж болох юм.
Tyrannosaurus rex нь Цэрдийн галавын төгсгөл үед Хойд Америкт амьдарч байсан хамгийн том махчин үлэг гүрвэлүүдийн нэг юм. Сүүлийн хорь орчим жилийн судалгаагаар тираннозавр болон түүний ойрын төрөл садны талаарх өмнөх төсөөлөл ихээхэн өөрчлөгдөж, халуун цустай байсан, зарим төрөл нь өдтэй байсан зэрэг шинэ баримтууд нэмэгдсээр байна.
