Монгол Улсад гэр бүлийн харилцаа болон хүн ам зүйн бүтцэд сүүлийн жилүүдэд томоохон өөрчлөлт гарч байна. Өнгөрсөн 2025 оны байдлаар улсын хэмжээнд 12,582 хос гэрлэлтээ албан ёсоор батлуулсан бол 4,493 хос тус тусын замыг сонгож, гэрлэлтээ цуцлуулжээ.
Хэдийгээр салалтын тоо бага биш байгаа ч Азийн бусад орнуудтай харьцуулахад Монгол Улс харьцангуй тогтвортой үзүүлэлттэй байна. 2024 оны мэдээллээр 1000 хүнд ногдох гэр бүл цуцлалтын коэффицент:
- Монгол Улс: 1.3
- Япон: 1.6
- Тайланд: 1.7
- Өмнөд Солонгос: 1.8
- Казахстан: 2.0
Гэрлэлтийн нас яагаад хойшлох болов?
Орчин үеийн залуус гэр бүл зохиохоос өмнө өөрийгөө хөгжүүлэх, эдийн засгийн хувьд бие даахыг нэн тэргүүнд тавих болжээ. 2026 оны статистик дүнгээс харахад анхны гэрлэлтийн дундаж нас эмэгтэйчүүдийн хувьд 26.7, эрчүүдийн хувьд 29 орчим болж шилжсэн байна. Энэ нь 1979 онд залуус дунджаар 18.5 насандаа өрх тусгаарладаг байсан үетэй харьцуулахад 5-6 жилээр ахисан үзүүлэлт юм.
Залуучуудын гэрлэлтийн нас хойшилж буй гол шалтгаанууд:
- Дээд боловсрол эзэмших хэрэгцээ.
- Тогтвортой ажлын байр болон карьер хөөх сонирхол.
- Орон сууц болон санхүүгийн чадавхаа бүрдүүлэх эрмэлзэл.
Судлаачдын үзэж буйгаар гэрлэлт хойшлох хандлага нь улс орны ирээдүйд хэд хэдэн сорилтыг дагуулж байна. Тухайлбал, төрөлтийн түвшин буурах, өрхийн хэмжээ улам жижгэрэх зэрэг нь хүн амын нөхөн үржихүйд сөрөг нөлөө үзүүлэх эрсдэлтэй ажээ.
