Олон хүмүүс зүрхний шигдээс өвчнийг гэнэт эхэлж, цээжээр тэсэхийн аргагүй хүчтэй өвддөг гэж боддог. Уг сценари боломжтой ч зүрхний шигдээс дандаа тодорхой илэрдэггүй. Анхааруулах дохионууд аюултай байдал үүсэхээс хэдэн цаг, өдөр эсвэл бүр долоо хоногийн өмнө илэрч болдог тухай “Egészség Kalauz” хэвлэлд бичжээ.
Хамгийн гол анхаарах зүйл бол цээж багларах, дарагдах мэдрэмж төрөх, ялангуяа биеийн хүчний ачаалал авах үед (шатар өгсөх, хурдан алхах) уг зовуурь улам амархан илэрдэг болох явдал юм.
Атипик ба далд шинж тэмдгүүд
Зүрхний шигдээсийн шинж тэмдэг нь ихэвчлэн тодорхойгүй, далд байж болдог. Заавал заазуурдаж буй мэт хурц өвдөлт өгөх албагүй бөгөөд дараах байдлаар илэрч болно:
- Цээжний дискомфорт: Цээжний гол хэсэгт дарагдах, чангарах, хүнд оргих мэдрэмж хэдэн минут үргэлжлэх эсвэл арилж дахин давтагдах.
- Өвдөлт дамжих: Өвдөлт мөр, баруун болон зүүн гар, нуруу, хүзүү, эрүү, шүд эсвэл ходоодны дээд хэсэг рүү дамжих.
- Бусад шинжүүд: Амьсгал дээрдэх (амьсгаадах), толгой эргэх, дотор муухайрах, хүйтэн хөлс цутгах, маш их ядарч сульдах.
- Ходоодны хямрал мэт илрэх: Цээж хоносхийн хожих, ходоод өвдөх нь олон хүнийг зүгээр л хоол хэтрүүлж идсэн эсвэл рефлюкс гэж андуурахад хүргэдэг.
Хурц өвдөлтгүйгээр зөвхөн гэнэт сульдах, ядаргаанд орох, ходоод болон хүзүүгээр чилэх зэрэг атипик шинж тэмдгүүд нь эмэгтэйчүүд, ахмад настнууд болон чихрийн шижинтэй хүмүүст илүүтэй ажиглагддаг. Өвдөлт түр наашилж арилах нь аюул арилсан гэсэн үг биш бөгөөд зүрхний шинж тэмдэг давалгаа шиг ирж, очиж болдог.
Зүрхний шигдээсийн механизм ба анхан шатны тусламж
Зүрхний тэтгэгч (коронар) судасны товруу задарч, дээр нь цусны бүлэгнэл үүссэнээр тухайн судас бүрэн хаагдаж, зүрхний булчинд хүчилтөрөгч дутагдаж эхэлдэг. Цусны урсгалыг цаг тухайд нь сэргээхгүй бол зүрхний эсүүд үхжиж эхэлнэ. Эхний хэдэн цаг өвчтөний амь насыг аврахад шийдвэрлэх ач холбогдолтой.
Цээжээр 20-иос дээш минут үргэлжлэх хүчтэй өвдөлт өгвөл эсвэл дээрх шинжүүд илэрвэл цаг алдалгүй түргэн тусламж дуудах шаардлагатай.
Эмч нарыг иртэл авч хэрэгжүүлэх арга хэмжээ:
- Өвчтөнийг заавал хагас суусан байдалтай (нурууг өндөрлөж, өвдгийг үлдэгдэл нугалсан) байрлуулж амраана.
- Цээж барьсан бариу хувцас, бүс, зангиаг тайлж, цэвэр агаар оруулна.
- Боломжтой бол артерийн даралтыг хэмжиж бэлтгэнэ.
- Дур мэдэн буруу эм ууж, цаг алдаж болохгүй.
