“Дэлхийн өрсөлдөх чадварын жилийн тайлан 2026” танилцуулагдав
Швейцарын Лозанн хот дахь Дэлхийн өрсөлдөх чадварын төвөөс 38 дахь жилдээ гаргаж буй “Дэлхийн өрсөлдөх чадварын жилийн тайлан 2026”-д Монгол Улс 67 дугаар байрт эрэмбэлэгджээ.
Эдийн засгийн бодлого, өрсөлдөх чадварын судалгааны төвөөс тайланг танилцуулах үеэр мэдээлснээр, Монгол Улс энэ удаа 39.02 оноо авч, судалгаанд хамрагдсан 70 улсаас 67-д жагссан байна.
Өнгөрсөн онд Монгол Улс уг тайланд 69 улсаас 65 дугаар байрт бичигдэж байсан бөгөөд энэ нь 2024 оны үзүүлэлттэй харьцуулахад дөрвөн байр ухарсан дүн байжээ.
Үндсэн дөрвөн бүлгийн үзүүлэлтүүд хэрхэн өөрчлөгдөв
Энэ жилийн тайланд улс орнуудын өрсөлдөх чадварыг дөрвөн үндсэн бүлгээр үнэлсэн байна. Монгол Улсын хувьд эдийн засгийн тамир тэнхээ, засаглалын үр ашиг, бизнесийн байгууллагын ашигт ажиллагаа, дэд бүтэц гэсэн үзүүлэлтүүдээр дараах байр эзэлжээ.
Эдийн засгийн тамир тэнхээний үзүүлэлтээр Монгол Улс дөрвөн байр ухарч, 59 дүгээрт бичигдсэн байна.
Засаглалын үр ашгийн үзүүлэлтээр хоёр байр ухарч, 63 дугаарт эрэмбэлэгджээ.
Харин бизнесийн байгууллагын ашигт ажиллагааны үзүүлэлтээр гурван байр урагшилж, 62 дугаарт орсон байна.
Дэд бүтцийн үзүүлэлт өмнөх түвшиндээ буюу 66 дугаар байрт хэвээр үлджээ.
Инфляц, сөрөн тэсвэрлэх чадвар гол сул тал болов
Эдийн засгийн бодлого, өрсөлдөх чадварын судалгааны төвийн захирал Ч.Отгочулуу тайлангийн үр дүнгийн талаар тайлбар хийхдээ Монгол Улсын эрэмбэ сүүлийн жилүүдэд ухарсаар байгааг онцолсон байна.
Тэрээр, “Манай улсын эрэмбэ сүүлийн жилүүдэд ухарсаар байна. Эдийн засгийн сөрөн тэсвэрлэх чадвараар хамгийн сүүлд орсон. Үйлчилгээний салбарын экспорт муу. Зэс, нүүрс экспортолдог ч орлогоо боловсрол, эрүүл мэнд, аялал жуулчлалд зарцуулж гадагш нь алдаж байна. Инфляц их байгаа нь хамгийн их хойш татсан үзүүлэлт болсон. Гэхдээ сайн нь ч бий. ДНБ-д эзлэх гадаадын хөрөнгө оруулалтын хувь хэмжээ харьцангуй их, бараа бүтээгдэхүүний экспортоор эхний 13-т, оффисын түрээсийн үнээр дэлхийд багадаа тооцогдож, хамгийн эхэнд бичигдсэн”-ийг тодотгосон юм.
Гол эрсдэлүүдийг тайланд онцолжээ
Тайланд Монгол Улсын өрсөлдөх чадварт нөлөөлж буй гол сорилтуудаар бодлогын тогтворгүй байдал, инфляц, өрийн дарамт, ур чадвартай ажиллах хүчний хомсдол, санхүүжилтийн хүртээмжийн хязгаарлагдмал байдал, ложистик болон дэд бүтцийн сул хөгжлийг нэрлэсэн байна.
Эдгээр хүчин зүйл нь улс орны эдийн засгийн уян хатан байдал, бизнесийн орчин, хөрөнгө оруулалтын тогтвортой байдалд сөргөөр нөлөөлж буй гол асуудлууд гэж үзжээ.
Эерэг талууд ч бүртгэгдсэн байна
Сөрөг үзүүлэлтүүдээс гадна Монгол Улсад эерэг хандлагууд мөн байгааг тайланд тэмдэглэжээ.
Тухайлбал, боловсролтой эмэгтэйчүүдийн тоо өссөн, боловсролд зарцуулах санхүүжилт нэмэгдсэн, хүн ам болон ажиллах хүчний өсөлт сайжирсан зэрэг үзүүлэлтүүдийг эерэг тал гэж дурдсан байна.
Мөн ДНБ-д эзлэх гадаадын хөрөнгө оруулалтын хувь хэмжээ харьцангуй өндөр, бараа бүтээгдэхүүний экспортын үзүүлэлт сайн байгаа нь давуу талд тооцогджээ.
Өрсөлдөх чадвар сайн засаглал, дасан зохицох чадвараас хамаарч байна
“Дэлхийн өрсөлдөх чадварын жилийн тайлан 2026”-д дэлхий дахины нөхцөл байдал өөрчлөгдөхийн хэрээр улс орнуудын өрсөлдөх давуу тал сайн засаглал, дасан зохицох чадвар, сөрөн тэсвэрлэх чадамжаас улам бүр хамаарах болсон гэж онцолсон байна.
Судалгаанд нийт 341 үзүүлэлтийг авч үзэж, эдийн засгийн тамир тэнхээ, засаглалын үр ашиг, бизнесийн байгууллагын ашигт ажиллагаа, дэд бүтэц гэсэн дөрвөн үндсэн бүлэгт ангилан үнэлжээ.
Монгол Улсын хувьд бизнесийн зарим үзүүлэлт сайжирсан ч макро эдийн засгийн дарамт, инфляц, засаглал, дэд бүтцийн асуудлууд өрсөлдөх чадварыг хязгаарласан хэвээр байна.
