Сүхбаатар аймгийн харьяат, аймгийн хурц арслан Н.Өсөхбаярт холбогдох допингийн маргаан Спортын арбитрын шийдвэр гарснаар шинэ шатанд шилжлээ. Хэдийгээр олон нийтийн дунд түүнийг “цагаадсан” гэх ойлголт байгаа ч хууль эрх зүйн хувьд асуудал илүү нарийн түвшинд өрнөж байна.
Спортын арбитрын Допингийн давж заалдах комисс 2026 оны 5 дугаар сарын 11-ний өдөр 10 гаруй цаг хуралдсаны эцэст шийдвэрээ гаргасан. Тус шийдвэрийн гол цөм нь:
- Бодисыг тогтоогоогүй: Комисс Н.Өсөхбаярыг допинг хэрэглээгүй гэж үзээгүй.
- Процессын алдаа: Сорьц цуглуулах, бүртгэх, хадгалах болон тээвэрлэх ажиллагаа олон улсын стандартаас “илт гажсан” гэж дүгнэсэн.
- Нотлох баримтын чадамж: Шинжилгээ авах ажиллагаа дүрмийн бус байсан тул тухайн сорьцыг шийдвэр гаргахад ашиглах “хүчинтэй нотлох баримт” гэж үзэх боломжгүй болсон юм.
Сорьц авах олон улсын стандарт
Допингийн шинжилгээ нь зөвхөн лабораторийн хариунаас гадна сорьц авах үйл явцаас шууд хамаардаг. Олон улсад мөрдөгддөг “Chain of Custody” буюу хяналтын хэлхээнд дараах шат дамжлагууд багтдаг.
- Мэдэгдэх: Тамирчинд албан ёсоор дуулгаж, байнгын хяналтад авах.
- Сорьц хуваах: Сорьцыг А болон В гэсэн хоёр хэсэгт хуваан битүүмжлэх.
- Коджуулах: Тамирчны нэрийг нууцалж, тусгай кодоор бүртгэх.
- Тээвэрлэлт: Температур болон хадгалалтын горимыг нарийн чанд сахих.
Арбитрын комисс Н.Өсөхбаярын тохиолдолд эдгээр хэлхээний аль нэг хэсэгт алдаа гарсан гэж үзсэн тул шинжилгээний үр дүн “хууль бус” болж хувирч байгаа юм.
Дараагийн шатны эрх зүйн процессууд
Арбитрын шийдвэр гарсан нь Н.Өсөхбаяр шууд барилдаж эхэлнэ гэсэн үг биш юм. Цаашид дараах үйл явц өрнөнө:
- Наадмын комиссын шийдвэр: Үндэсний их баяр наадмыг зохион байгуулах хороо болон Бөхийн салбар хороо Арбитрын шийдвэрийг хүлээн зөвшөөрөх эсэхээ шийднэ. Тэдэнд 21 хоногийн дотор давж заалдах эрх нээлттэй бий.
- Зарлиг сэргээх: Хэрэв наадмын комисс алдаагаа хүлээн зөвшөөрвөл асуудал Монгол Улсын Ерөнхийлөгчид уламжлагдана. “Гарди” цолыг Ерөнхийлөгчийн зарлигаар хураасан тул зөвхөн Ерөнхийлөгчийн шинэ зарлигаар цолыг сэргээх боломжтой.
- Эрүүгийн хэрэг: Н.Өсөхбаяр өөрт нь “санаатайгаар допинг хэрэглүүлсэн байж болзошгүй” гэж үзэн хууль хяналтын байгууллагад хандсан. Энэхүү эрүүгийн хэргийн үр дүн маргаанд том нөлөө үзүүлнэ.
