“Жирэмсний үеийн тархи” гэх хэллэгийг жирэмсэн үед эмэгтэйчүүд мартамхай болж, өдөр тутмын ажлаа хийх чадвар нь буурсан мэт мэдрэмж төрдөг үзэгдлийг тайлбарлахад олон жил хэрэглэж иржээ.
Эрдэмтэд жирэмсний үеийн ой тогтоолт муудах нь тархины тодорхой бүтцүүдийн үйл ажиллагааны өөрчлөлттэй холбоотой байж болохыг тогтоосон байна. Үүнд эстрогены түвшин нэмэгдэх нь голлон нөлөөлдөг гэж үзжээ. Энэ талаар Science Bulletin сэтгүүлд нийтлэгдсэн судалгаанд дурдсан бөгөөд Reuters мэдээлэв.
Эрдэмтэд лабораторийн хулгана дээр туршилт хийжээ. Тэд хулганын биед эстрогены түвшин нэмэгдэх үйл явцыг дуурайлган үүсгэж, дараа нь ой тогтоолтыг нь шалгасан байна. Туршилтад эд зүйлс болон тэдгээрийн байрлалыг таних чадварыг үнэлэх даалгаврууд багтжээ.
Өндөр тунгаар эстроген өгсөн хулгануудын ой тогтоолт түр хугацаанд муудсан нь ийм нөлөөнд өртөөгүй амьтдынхаас ялгаатай байжээ.
Эстрогены өндөр түвшин тархины хоёр бүтцийн хоорондох мэдрэлийн замд нөлөөлсөн байна. Тэдгээр нь биеийн олон үйл ажиллагааг зохицуулж, мэдээллийг нэгтгэдэг гипоталамус болон ой санамж бүрэлдэхэд гол үүрэгтэй гиппокамп юм.
Судлаачид эстрогены өндөр түвшин гипоталамусын нейронуудын идэвхийг нэмэгдүүлж, улмаар гиппокампын үйл ажиллагааг дарангуйлж, ой тогтоолтыг муутгадаг болохыг тогтоожээ.
Ой тогтоолтын өөрчлөлт жирэмсний сүүлийн үе шатанд илүү мэдэгдэхүйц болдог бөгөөд ихэвчлэн төрсний дараа арилдаг байна. Гэхдээ зарим тохиолдолд төрсний дараах үед ч үргэлжилж болно.
Эрдэмтдийн хэлснээр, богино болон урт хугацааны ой тогтоолт төдийгүй орон зайн, нийгмийн болон хэл яриатай холбоотой ой санамжид ч өөрчлөлт гарч болзошгүй. Жирэмсэн эмэгтэйд хүний нэр, үг санах эсвэл өмнө мэдэж байсан мэдээллээ эргэн санахад хүндрэл үүсэж болно.
“Энэ төрлийн ой тогтоолтын бууралт ноцтой биш бөгөөд хөдөлмөрийн чадвар алдагдуулах хэмжээнд хүрдэггүй. Гэхдээ өдөр тутмын үйл ажиллагаа болон өөртөө итгэх итгэлд нөлөөлж болно. Тухайлбал, хүн өрөөнд яах гэж орсноо мартах, ямар нэг зүйлээ гээх, ярианы сэдвээ алдах эсвэл уулзалтаа сануулах шаардлагатай болох нь түгээмэл” гэж эрдэмтэн Жэн Сун тайлбарлажээ.
