2026 оны Утга зохиолын салбарын Нобелийн шагналыг Канадын зохиолч Энн Карсонд олгохоор болжээ.
Шүүгчдийн бүрэлдэхүүн түүний уран бүтээлийг сонгодог утга зохиолын уламжлалыг егөөтэй, шинэ хэлбэрийн бичлэгтэй хослуулж, орчин үеийн утга зохиолд өвөрмөц хэв маяг бий болгосон хэмээн үнэлсэн байна.
Сонгодог судлал, яруу найргийг хослуулсан бүтээлүүд
1950 онд Торонто хотод төрсөн Энн Карсон сонгодог утга зохиол судлалаар докторын зэрэг хамгаалж, түүнээс хойш яруу найраг, орчуулга болон их сургуулийн багшийн ажлыг зэрэгцүүлэн хийж иржээ.
Түүний бүтээлүүдэд хэл шинжлэлийн нарийн судалгаа, үгийн гарал үүслийг сонирхох хандлага болон яруу найргийн шинэ хэлбэр эрэлхийлсэн туршилтууд чухал байр суурь эзэлдэг.
Эртний Грекийн бүтээлүүдийг шинэ хэлбэрээр орчуулжээ
Карсоны эртний Грек хэлнээс хийсэн орчуулгууд ч бие даасан уран бүтээлийн хэмжээнд үнэлэгддэг. Түүний гол орчуулгуудаас:
- Сапфогийн шүлгийн “If Not, Winter” /2002/
- Софоклын “Электра” /2001/
- Софоклын “Антигона” /2015/
- Еврипидийн “Бакхай” /2015/
зэрэг бүтээлүүдийг нэрлэж болно.
Төрөл жанрын заагийг эвдсэн зохиолч
1995 онд хэвлэгдсэн “Glass, Irony, and God” номд багтсан “The Glass Essay” нь яруу найраг, эсээ, өгүүлэмжийн хэлбэрийг хослуулснаараа онцлог.
Харин 1998 оны “Autobiography of Red: A Novel in Verse” бүтээлдээ эртний Грекийн домгийг орчин үеийн яруу найргийн хэлбэртэй нэгтгэсэн нь түүний хамгийн танигдсан бүтээлүүдийн нэг болжээ.
Карсон мөн бичвэрийн бүтцийг туршилтын хэлбэрээр ашигладгаараа алдартай. Тухайлбал, 2016 оны “Float” нь ямар ч дарааллаар уншиж болох 22 жижиг номоос бүрддэг бол 2024 оны “Wrong Norma” бүтээл нь урлаг, эрдэм шинжилгээ болон тайзны гүйцэтгэлийн шинжийг нэгтгэсэн байна.
Тэрбээр дүрслэх урлаг, бүжиг, дуурь, театрын уран бүтээлчидтэй тогтмол хамтран ажиллаж ирсэн бөгөөд энэ чөлөөт, туршилтлаг бичлэгийн арга барил нь түүний уран бүтээлийн гол онцлог болжээ.
