Ойрхи Дорнодод үүсээд буй цэргийн мөргөлдөөнийг эцэслэх олон улсын хүчин чармайлтад ноцтой саад учирлаа. Иран улс 2026 оны 5 дугаар сарын 26-ны Мягмар гарагт албан ёсны мэдэгдэл хийхдээ Ормузын хоолойн орчимд АНУ агаарын цохилт өгсөн явдлыг буруутгав. Тэд уг үйлдлийг урьдчилан тохиролцсон гал зогсоох хэлэлцээрийг шууд зөрчсөн хэрэг хэмээн үзэж байгаа бөгөөд энэ нь дайныг зогсоох дипломат үйл явцыг улам бүр ээдрээтэй болгож байна гэж Reuters агентлаг мэдээллээ.
Дипломат хэлэлцээг мухардалд оруулж буй өөр нэг хүчин зүйл тухайн өдөр бүртгэгдсэн нь Израил улс Ливаны нутаг дэвсгэрт сүүлийн долоо хоногуудад хийгээгүй хамгийн өргөн цар хүрээтэй дайралтыг үйлдсэн явдал юм. Ливаны батлан хамгаалах салбарын эх сурвалжуудын мэдээлснээр Израилын зэвсэгт хүчин 120 гаруй удаа агаарын дайралт хийсэн байна. Ираны эрх баригчдын зүгээс Ойрхи Дорнодод энх тайван тогтоох аливаа гэрээ хэлэлцээрт Ливан улсыг заавал оролцуулж, тус улсад өрнөж буй зэвсэгт мөргөлдөөнийг нэн даруй зогсоох ёстой гэсэн хатуу шаардлагыг тавьж байгаа билээ.
Үүнээс өмнө буюу 2026 оны 5 дугаар сарын 25-ны Даваа гарагт АНУ-ын арми Ираны өмнөд хэсэгт байрлах пуужин хөөргөх систем болон жижиг оврын усан хөлгүүдийг онилон цохилт өгсөн юм. АНУ-ын зэвсэгт хүчин энэхүү ажиллагаагаа өөрийгөө хамгаалах үүднээс авч хэрэгжүүлсэн гарцаагүй алхам хэмээн тайлбарлаж байна. Харин Ираны Гадаад хэргийн яам үүнийг эрс эсэргүүцэж, байгуулаад байсан гал зогсоох тохиролцоог ноцтойгоор эвдсэн түрэмгийлэл гэж шүүмжилжээ.
АНУ-ын Төрийн нарийн бичгийн дарга Марко Рубио Мягмар гарагт хэлэхдээ Ормузын хоолойн усан замын хөдөлгөөнийг сэргээж, талуудын дайсагналыг бүрмөсөн зогсоох хэлэлцээрт хүрэхэд дахин хэдэн хоногийн хугацаа шаардагдаж магадгүйг тэмдэглэв. Энэхүү цэргийн болон эдийн засгийн хямралт нөхцөл байдал нь дэлхийн зах зээл болон олон улсын харилцаанд дараах байдлаар нөлөөлж байна. Үүнд:
- Харилцан цохилтуудын дараа Брент маркийн газрын тосны фьючерс үнэ 3.5 хувиар огцом өсөж, нэг баррель нь 100 орчим ам.долларт хүрсэн.
- Одоогийн байдлаар дэлхийн зах зээлийн жишиг үнэ болох Брентийн фьючерс эргээд 0.92 хувиар буурч, 98.7 ам.доллароор арилжаалагдаж байна.
- Анхны зөвшилцлийн дагуу гал зогсоох хугацааг 60 хоног сунгаж чадвал Ираны цөмийн хөтөлбөр зэрэг илүү төвөгтэй асуудлуудыг шийдвэрлэх хугацаа олгох юм.
