Олон улсын палеонтологичдын баг АНУ-ын өмнөд хэсгээс триасын галавын үед амьдарч байсан нэгэн төрлийн матрын үлдэгдлийг илрүүлжээ. Энэ амьтан дараагийн геологийн эринүүдэд гарч ирсэн хоёр хөлт махчин үлэг гүрвэлүүдтэй илүү төстэй байсан бөгөөд хоёр хөл дээрээ явдаг, шүдгүй, хошуутай төстэй бүтэцтэй байжээ.
Энэ талаар Лос-Анжелесийн Байгалийн түүхийн музейн (NHM) хэвлэлийн алба мэдээлэв.
“Триасын галавын үед олон шинэ хувьслын стратеги бий болсон бөгөөд хожим нь өнөө цагийн олон амьтан, шувуу, мөн устаж үгүй болсон ч амжилттай хөгжсөн үлэг гүрвэлүүдийг бий болгосон. Энэ утгаараа эдгээр эртний матрын өвөрмөц хувьслын стратеги болох босоо явалт нь дараа нь олон үлэг гүрвэл, шувуудын дунд амжилттай ашиглагдсан” гэж Стоуни-Брукийн их сургуулийн профессор Алан Тернер NHM-ийн мэдээлэлд дурдсан байна.
Профессор Тернер болон бусад эрдэмтэд Labrujasuchus expectatus хэмээн нэрлэсэн энэ эртний хэвлээр явагчийн үлдэгдлийг Нью-Мексико муж дахь триасын галавын хамгийн алдартай чулуужсан давхаргуудын нэг болох “Сүнсний ранчо”-д хийсэн малтлагын үеэр олжээ. Өнгөрсөн зууны дунд үед энд дэлхийн анхны үлэг гүрвэлүүдийн нэг болох целофизүүдийн бөөнөөрөө хадгалагдсан олдвор илэрсэн байдаг. Тэд хурдан хөдөлж, олзоо хөөж чаддаг хоёр хөлт махчин амьтад байжээ.
Палеонтологичид ойролцоо хөдөлгөөний хэв маяг нь одоогийн АНУ-ын өмнөд нутагт ойролцоогоор 212 сая жилийн өмнө, триасын үеийн төгсгөлд амьдарч байсан эдгээр содон хоёр хөлт матруудад ч байсан болохыг тогтоосон байна. Тэдний мөр, хөлийн ясны бүтэц зэрэг анатомийн онцлог нь уг амьтад шувозавридын овгийн хоёр хөлт матарт төст хэвлээр явагчдын хувьслын “алга болсон холбоос” болохыг харуулж байна.
Өмнө нь мэдэгдэж байсан төрөл садан болох Shuvosaurus inexpectatus, Effigia okeeffeae-ийн адил профессор Тернер болон түүний хамтран ажиллагчдын илрүүлсэн энэ эртний матар богино урд мөчтэй, хоёр метр урт, хэдэн зуун килограмм жинтэй байжээ. Мөн шүдгүй, эвэрлэг “хошуу”-тай байсан нь түүнийг хэдэн зуун сая жилийн дараа цэрдийн галавт гарч ирсэн орнитомим үлэг гүрвэлүүдтэй гадна төрхөөр нь төстэй болгож байна.
Судлаачдын хэлснээр Labrujasuchus expectatus болон бусад шувозаврид матруудын анатомид томоохон ялгаа цөөн байгаа нь тэдний хувьсал харьцангуй удаан явагдсаныг илтгэнэ. Мөн триасын галавын хоёр хөлт матрын олон төрөл зүйл одоо хүртэл нээгдээгүй байж болохыг харуулж байна. Иймээс дэлхийн өнцөг булан бүрээс эдгээр содон хоёр хөлт хэвлээр явагчдын одоогоор үл мэдэгдэх хэлбэрүүдийг эрэн хайх сонирхлыг улам нэмэгдүүлж байна гэж профессор Тернер болон бусад эрдэмтэд дүгнэжээ.
