АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трамп дэлхийн удирдагчдад биечлэн дарамт шахалт үзүүлж эхэллээ. Ираны бүслэлтэд орсон Ормузын хоолой түүний хувьд холбоотнуудынхаа үнэнч байдлыг шалгах нэгэн төрлийн сорилт болов. Зарим улс орнууд Трампаас “найрамдлын оноо” авч байгаа бол зарим нь түүний тааллаас гарч байгаа нь Украиныг цаашид дэмжих асуудалд шууд заналхийлэл болж байна.
Трамп дэлхийн удирдагчдын талаар
Трамп дэлхийн газрын тосны гол артери болох Ормузын хоолойг минанаас цэвэрлэх хөлөг онгоц илгээхийг шаардан улс орнуудын төрийн тэргүүнүүд рүү биечлэн утасдаж байгаагаа мэдэгдлээ. Түүний хэлснээр, тэр үүнийг өөрөө ч шийдэж чадах байсан ч хэн “жинхэнэ найз” болохыг мэдэхийг хүсэж байгаа аж.
Францын Ерөнхийлөгч Эммануэль Макрон одоогоор түүний хувьд “найз”-ын жагсаалтад багтаж байна. Трамп хэлэхдээ: “Би түүнтэй ярилцсан. 0-ээс 10 хүртэлх оноогоор би түүнийг 8 гэж үнэлнэ. Төгс биш ч гэсэн энэ бол Франц улс. Бид төгс үр дүн хүлээхгүй байна. Тэр тусална гэж би бодож байна” гэжээ.
Харин Британийн Ерөнхий сайд Кир Стармер хатуу шүүмжлэлд өртлөө. Трамп Лондонд сэтгэл дундуур байгаагаа илэрхийлээд зогсохгүй Украины ирээдүйн тусламжийг Британийн Персийн буланд гаргах хүчин чармайлттай шууд холбон тайлбарлав.
Трамп Британи болон Украины талаар: “Би Их Британид сэтгэл дундуур байсан. Бид олон жилийн турш НАТО-той хамт эдгээр орнуудыг хамгаалж ирсэн. Гэтэл та нар үүнийг хийхийг хүсэхгүй байна, бид та нартай хамт байсан… Бид тэдэнтэй Украины асуудлаар ажиллаж байна. Украин мянга мянган милийн цаана, асар том далайгаар тусгаарлагдсан газар. Бид үүнийг хийх албагүй ч хийсээр ирсэн!” хэмээн мэдэгджээ.
Улс орнуудын хариу үйлдэл
Трамп “туслах хүсэлтэй хүмүүсийн дараалал үүссэн” гэж мэдэгдэж байгаа ч бодит байдал өөр байна. Арабын газрын тосноос хамгийн их хамааралтай Хятад, Япон, Өмнөд Солонгос болон Австрали улсууд туслахаас албан ёсоор татгалзжээ. Европын Холбоо ч дайнд татагдан орохыг яарахгүй байна.
ЕХ-ны Гадаад хэргийн дээд төлөөлөгч Кайя Каллас: “Гишүүн орнуудад үүнийг хийх хүсэл төрөөгүй. Хэн ч энэ дайнд идэвхтэй оролцохыг хүсэхгүй байна. Бүгд л үр дүнд нь санаа зовж байна” гэж хэлэв.
Үүний зэрэгцээ Иран улс коалицийн сул талыг мэдэрч, Ормузын хоолойг нээхийн тулд хориг арга хэмжээг бүрэн цуцлах, царцаасан хөрөнгийг буцаах, бүс нутгаас Америкийн цэргийн баазуудыг гаргах зэрэг зоримог шаардлагуудыг тавьж байна.
Орос улс энэ дайнаас ямар ашиг олж байна вэ?
Өрнөдийн орнууд маргалдаж байх хооронд Кремль ашгаа тооцож байна. Bloomberg-ийн мэдээлснээр, газрын тосны үнэ дахин 100 ам.доллар давж, хориг арга хэмжээ түр цуцлагдсаныг ашиглан Орос улс аль болох олон танкер ачихыг хичээж байгаа аж.
Газрын тосных нь 95 хувь Персийн булангаас хамааралтай Хятад улс хамгийн хүнд нөхцөлд байна. Гэсэн хэдий ч Бээжин Трампт туслахаар яарахгүй байгаа бөгөөд 3-р сарын сүүлээр товлогдсон Си Жиньпин болон Америкийн удирдагчийн уулзалт дор хаяж нэг сараар хойшлогдоод байна.
Бүслэлт үргэлжилж, шатахуун түгээх станцуудын үнэ өссөөр байна. Харин Дональд Трамп “найз болон дайсан”-ы жагсаалтаа хөтөлсөөр байгаа бөгөөд Украин улс харамсалтай нь энэхүү улс төрийн тоглоомын золиос болоод байна.
