Дэлхийн дулаарал нь “чикунгунья” хэмээх халуун орны аюултай өвчин Европын ихэнх нутаг дэвсгэрт тархах үүдийг нээж өглөө. Өмнө нь голчлон Африк, Азийн дулаан бүс нутагт бүртгэгддэг байсан уг халдвар уур амьсгалын өөрчлөлтийн улмаас Европт нутагших таатай нөхцөл бүрдээд байна.
The Guardian сонинд бичсэнээр, Journal of the Royal Society Interface сэтгүүлд нийтлэгдсэн судалгаагаар уг вирусийг тээгч Азийн бар цоохор шумуул-ын бие доторх халдварын нууц үеийн хугацаанд агаарын температур хэрхэн нөлөөлж буйг судалжээ.
Эрдэмтэд халдвар дамжих боломжтой агаарын хамгийн бага хэм нь 13–14°C болохыг тогтоосон байна. Өмнө нь энэхүү босго хэмийг 16–18°C гэж үздэг байсан бөгөөд 2.5 хэмийн энэхүү зөрүү нь халдвар тархах газар нутаг болон хугацааг үлэмж хэмжээгээр тэлж байгаа юм.
Аль улсууд эрсдэлт бүсэд байна вэ?
- Өмнөд Европ: Испани, Португал, Итали, Грек зэрэг улсуудад вирус дамжих таатай нөхцөл жилд зургаан сараас илүү хугацаанд хадгалагдаж байна.
- Төв Европ: Бельги, Франц, Герман, Швейцар улсуудад халдварлах боломжит хугацаа жилд 3-5 сар болж нэмэгджээ.
- Хойд бүс: Английн зүүн өмнөд хэсэгт вирус тархах нөхцөл жилд хоёр сар орчим үргэлжлэх боломжтой болсон байна.
Өмнө нь хүйтэн өвөл шумуулын үржлийн мөчлөгийг тасалдаг байсан бол одоо Өмнөд Европт шумуулнууд жилийн турш идэвхтэй байх болжээ.
Вирусийг хэрхэн таних вэ?
Чикунгунья вирус нь гэнэт өндөр халуурах, үе мөчөөр хүчтэй өвдөх шинж тэмдгээр илэрдэг. Дэлхийн Эрүүл Мэндийн Байгууллагын (ДЭМБ) мэдээлснээр зарим өвчтөнд үе мөчний үрэвсэл (артрит) халдвар авснаас хойш хэдэн жилийн турш ч хадгалагдах эрсдэлтэй байдаг аж.
2025 онд Франц, Итали улсуудад хэдэн зуун хүн халдвар авсан тохиолдол бүртгэгдсэн байна. Их Британид ч мөн гадаадаас зөөвөрлөгдөн ирсэн тохиолдол нэмэгдэж, 2025 оны эхний хагаст 73 тохиолдол илэрчээ. Мэргэжилтнүүд урьдчилан сэргийлэх гол арга нь шумуулын тоо толгойг хянах, шумуулд хазуулахаас зайлсхийх явдал гэдгийг онцолж байна.
